Roaming Nedir? Şarj Operatörlerinde Roaming ve Türkiye’de Son Durum

Roaming, “kendi operatörünüzün kapsama alanı dışındayken, anlaşmalı başka bir operatör ağı üzerinden hizmet almaya devam etmeniz”dir. Mobil dünyada bu, yurt dışına çıktığınızda arama, SMS ve veri bağlantınızı kesintisiz sürdürmenizi sağlar. Bugün aynı mantık, elektrikli araç (EA) şarj ekosisteminde de geçerlidir. Farklı şarj ağı işletmecileri  (CPO) arasında kurulan teknik ve ticari köprüler sayesinde elektrikli araç sürücüleri tek mobil uygulamayla araçlarını farklı ağlarda şarj edebilir.

Elektrikli Araçlarda Roaming Sistemi Nedir?

EA ekosisteminde roaming; şarj ağı işletmecileri (CPO) ile sürücünün uygulamasını/aboneliğini yöneten e-mobilite servis sağlayıcıları (eMSP) arasında kurulan dijital ve ticari bir köprüdür. Teknik olarak, OCPI gibi açık bir arayüz protokolü üzerinden şarj istasyonun konumu, müsaitlik durumu, tarife fiyatı, yetkilendirme ve oturum detayları gerçek zamanlı paylaşılır; şarj bittiğinde oturuma ait CDR (Charge Detail Record) dosyası gönderilerek faturalama ve mutabakat tamamlanır. Böylece elektrikli araç sürücüsü, tercih ettiği mobil uygulama ile ondan farklı bir şarj istasyon ağında oturum başlatabilir; ücretlendirme şeffaf biçimde uygulamada görünür ve ödemeyi yine aynı hesabından yapar.

Türkiye'de Elektrikli Araç Şarj Altyapısı ve Güncel Durum

Türkiye’de şarj altyapısı 2025 boyunca güçlü büyüme kaydetti. EPDK’nın Temmuz 2025 verilerine göre yayımlanan aylık istatistik raporu, şarj noktası sayıları ve kurulu güçte düzenli artışı doğruluyor. Medyada paylaşılan EPDK bazlı özetlerde, Temmuz 2025 itibarıyla ülkedeki toplam şarj noktası adedinin 32 bin 939 seviyesine ulaştığı; yaklaşık 19 bini AC, 14 bini DC soket olduğu aktarılıyor. Yılın ilk döneminde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı da Şubat sonu için 28 bin+ soket ve 11 bin+ istasyon bilgisini kamuoyuyla paylaşmıştı. Bu trend, ikinci çeyrekte hızın korunduğunu gösteriyor.

Beefull Teknoloji ve WAT Mobilite Arasında Geliştirilen Roaming (Dolaşım) Altyapısı

WAT Mobilite ve Beefull Teknoloji, EA kullanıcılarının deneyimini iyileştirmek ve sürdürülebilir e-mobiliteye erişimi kolaylaştırmak amacıyla bir roaming altyapısı üzerinde ortaklık duyurdu. Amaç, iki operatörün şarj istasyonlarını karşılıklı erişime açıp sürücülerin tercih ettikleri mobil uygulama içinden daha geniş bir ağa ulaşmasını sağlamak. Kullanıcı; uygulamada her iki ağın şarj istasyonlarını görebilecek, yol tarifi alacak, anlık doluluk ve erişim durumunu izleyecek ve alışkın olduğu ödeme yöntemleriyle şarj oturumu başlatıp bitirebilecek. Bu iş birliği eylül ayı içerisinde elektrikli araç kullanıcılarının hizmetine sunulacak.

WAT Mobilite Elektrikli Araç Şarj Hizmetleri İş Birimi Lideri Burak Demirtaş, iş birliğinin “geniş ağa kolay erişim” ve “hızlı/pratik süreç” sağlayacağını vurgularken; Beefull Teknoloji’den CGO Alper Arın, entegrasyonun elektrikli araç ekosisteminde önemli bir sinerji oluşturacağını ve daha konforlu bir kullanıcı deneyimi sunacağını ifade etti. İş birliği, şarj istasyon durumlarının canlı takibi, tek platformdan ödeme ve iki ağın müşterilerinin Türkiye genelinde karşılıklı erişimi gibi somut kullanımları hedefliyor. Bu model, OCPI tabanlı roaming uygulamalarıyla uyumlu bir “tek hesap, çok ağ” deneyiminin Türkiye’de ölçeklenmesine katkı sağlayacaktır.

Roaming Anlaşmalarının Gelişimi

Roaming’in mobil ve EA dünyasında ortak evrimi, ikili anlaşmalardan çok taraflı temelli yapılara geçiştir. İlk dönemde CPO-eMSP ikilileri P2P bağlantılarla ilerlerken, operasyon ölçeği büyüdükçe sözleşme yönetimi, fiyat güncellemeleri, veri tutarlılığı ve mutabakat maliyetleri arttı. Globalde bu ihtiyaç, GIREVE ve e-clearing.net gibi hub’ların yaygınlaşmasını; teknik tarafta ise OCPI ve OICP gibi standartların olgunlaşmasını tetikledi. OCPI, Avrupa ve ABD kamu ihalelerinde giderek daha sık talep edilen, açık ve modüler bir protokol haline geldi. Hubject’in OICP’yi açık kaynak olarak yayımlaması da (2019) sektörde birlikte çalışabilirliği hızlandırdı.

Elektrikli Araç Sahipleri İçin Roaming Sisteminin Avantajları

Roaming, sürücünün günlük hayatına “daha az uygulama, daha çok erişim” olarak yansır. Tek üyelikle farklı ağlarda şarj eder, fiyat ve müsaitlik bilgisini gerçek zamanlı görür, ödemeyi alıştığı yöntemle tamamlar. Operatör tarafında ise ağ kullanımı ve gelir artar, veri standardizasyonu ve mutabakat maliyetleri düşer.

Başlıca avantajlar şunlardır:

• Geniş kapsama: Tek uygulama/kartla ülke içinde ve sınır ötesinde on binlerce sokete erişim.
• Şeffaf fiyat ve tek fatura: Fiyat/ücretlendirme uygulamada görünür; oturum sonunda tek faturada toplanır.
• Gerçek zamanlı durum bilgisi: Anlık doluluk, arıza ve güç bilgisi sayesinde bekleme ve rota sapmaları azalır.